Urodziła się 26 października 1942 roku w Mytnicy koło Lwowa. Z wojny ocalała wraz z matką Zofią (Sarą z d. Kaul, po wojnie Kaut) i starszą o dwa lata siostrą ‒ Heleną. Ojciec ‒ Mieczysław (Moshe) Wilner zginął w niemieckim obozie pracy pod Lwowem w 1942 roku, parę tygodni przed narodzeniem Mieczysławy. Holocaustu nie przeżyła też jego rodzina: ojciec i brat zginęli w Oświęcimiu, matka i siostry najprawdopodobniej w Treblince. W czasie wojny zginęła także najbliższa rodzina Zofii (Sary), matki Mieczysławy. Po opuszczeniu Lwowa w 1944 roku przyszła pisarka mieszkała z matką i siostrą krótko na kielecczyźnie, potem w Legnicy, a następnie we Wrocławiu (z niewielką przerwą, kiedy to przeniosły się do Rolantowic) – na Karłowicach (w latach 1945‒1947) i Krzykach (od 1949 roku). Tam uczęszczała do szkoły podstawowej przy ulicy Piotra Skargi, a następnie Szkoły Podstawowej TPD przy ul. Trzebnickiej 42 (przy okazji zjazdu uczniów tej szkoły w 2007 roku nakręciła dokument Reunion – polski tytuł: VII klasa). Zdała maturę w 1959 roku w II Liceum Ogólnokształcącym przy ul. Parkowej. Następnie przeniosła się do Warszawy, gdzie rok wcześniej osiadły matka i siostra. Studiowała na Wydziale Operatorskim w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, której dyplom otrzymała w 1965 roku. Po studiach podjęła pracę w warszawskim oddziale Telewizji Polskiej, współpracowała też jako reżyserka ze Studiem Małych Form Filmowych w Łodzi. Zadebiutowała (pod nazwiskiem Kaut) w 1963 roku wierszami (Jestem gorącym mlekiem, Lęk, W miękiszu arbuza…) opublikowanymi na łamach łódzkich „Odgłosów” (nr 21, s. 5). W 1967 roku wydała tom opowiadań Chudy i Chuda. Należała do Koła Młodych przy łódzkim oddziale Związku Literatów Polskich. W 1971 roku wyjechała z mężem z Polski, chcąc wyrwać się z opresyjnej sytuacji politycznej tamtych czasów ‒ antysemicka atmosfera miała wpływ na decyzję wyjazdu, ale osobiście Wazacz nie dotknęły żadne szykany (oprócz cenzury niektórych opowiadań). Osiedliła się w Londynie, gdzie już wtedy przebywała jej siostra.
Była tam m.in. kelnerką, sekretarką Zygmunta Szkopiaka ‒ Ministra Spraw Zagranicznych w Rządzie Polskim na Uchodźctwie, pracowała w Polskiej sekcji BBC, Zjednoczeniu Polskim, dziale ogłoszeń Dziennika Polskiego. W Londynie mieszka do dziś. W 1986 r. wydała w londyńskiej Oficynie Poetów i Malarzy Czwarty wymiar, tom złożony z 4 opowiadań i jednego dramatu. W 2018 roku opublikowała w Rzeszowie Wrocław ocalałych (w 2024 roku ukazało się tam drugie wydanie tego wspomnieniowego zbioru, a rok wcześniej wydany on został przez Muzeum Śląskie w Görlitz w tłumaczeniu na język niemiecki). Poza „Odgłosami”, w których w latach 60. XX wieku drukowała wiersze i opowiadania, publikowała też prozę w londyńskich „Wiadomościach”, tam też w 1973 roku prowadziła rubrykę „Wiadomości” i komentarze (w numerach: 3, 19, 22, 23, 25 i 33/34). Pisała również recenzje i artykuły do „Dziennika Polskiego i Dzienniku Żołnierza”, „Tygodnia Polskiego” i „Pamiętnika Literackiego”. W angielskiej telewizji zadebiutowała w listopadzie 1973 roku w Armchair Theatre (emitowanym w ITV w latach 1956-1974) jako autorka dramatu The Russian Roulette, inspirowanego biografią Fiodora Dostojewskiego (produkcja Thames Television). Sztuki teatralne Mieczysławy Wazacz były również grane w teatrze polskim w Londynie (Scena Polska w POSK-u) m.in.: Maraton, Wiedeń tańczy, Kwiat wojny, w Toronto ‒ Messiaen and his Angel oraz Wrocławiu ‒ Miasto ocalałych (pod takim tytułem ‒ jeszcze przed wydaniem ‒ utwór został wystawiony na scenie Teatru Polskiego zaistniał w czytaniu Marty Zięby Wrocław ocalałych, opracowany reżysersko przez siostrę pisarki, Helenę Kaut-Howson). Głównym obszarem aktywności twórczej Wazacz jest wciąż autorstwo i reżyseria filmów dokumentalnych i artystycznych (art-documentaries). Do najważniejszych jej osiągnięć w tym obszarze należą: Maska i korona (1996), Zygielbojm (1998), Mur (2001), Hrabianka Skarbek (2005), Tola Korian i jej teatr (2006), Album Hansa 1934-1938 (2019). Filmy prezentowane były na międzynarodowych festiwalach filmowych oraz pokazach m.in. w Londynie, Waszyngtonie, Luksemburgu. Emitowane były też w Telewizji Polskiej.
Mieczysława Wazacz ma dwóch – jak podkreśla – „wspaniałych synów, a w konsekwencji tego trzech równie wspaniałych wnuków i jedną wnuczkę, która nosi imię prababci (Sary-Zofii) w angielskiej, a właściwie hiszpańskiej wersji ‒ Sophia, bo jej mama jest Chilijką”.


Twórczość:
Proza:
Kaut M., [Wazacz], Chudy i Chuda, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1967.
Czwarty wymiar, Oficyna Poetów i Malarzy, Londyn 1986.
Wrocław ocalałych, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Rzeszów 2018; wyd. 2, 2024). Tłum. na język niemiecki: Wrocław: die Stadt der Geretteten, tłum. Hans Gregor Njemz, Kulturreferat für Schlesien am Schlesischen Museum zu Görlitz, Görlitz 2023.
Chudy i Chuda, „Odgłosy” 1964 nr 1, s. 7.
Dom, „Odgłosy” 1964, nr 47, s. 8.
Poszukiwanie miodu, „Odgłosy” 1965 nr 13, s. 6.
Dwoje na brzegu, „Odgłosy” 1966 nr 22, s. 6.
Dziura, „Odgłosy” 1966, nr 40, s. 6.
Zuzanna i starzec, „Odgłosy” 1968 nr 30, s. 6.
Sylwetki: Miejsce dla inwalidy, Kuracja odchudzająca, Głowa diabła, „Wiadomości” 1973 nr 30, s. 5.
Koty, „Wiadomości” 1973 nr 38, s. 4.
Zuzanna i starzec, „Wiadomości” 1973 nr 44, s. 4.
Morskie Oko, „Wiadomości” 1974 nr 7, s. 4.
Motyle, „Wiadomości” 1974 nr 21, s. 2.
„I`m dreaming of a White Christmas”, „Wiadomości” 1975 nr 2, s. 3.
Ostatnia Mohikanka, „Wiadomości” 1981 nr 1, s. 17.
Głowa diabła, „Pamiętnik Literacki” (Londyn) 2009 nr 38, s. 79-80.
Krystyna Skarbek ‒kwiat wojny, „Pamiętnik Literacki" (Londyn) 2011 nr 41, s. 69-83.
Wiersze:
Jestem gorącym mlekiem; Lęk; W miękiszu arbuza…, „Odgłosy”1963 nr 21, s. 5.
Chagall, „Odgłosy” 1966 nr 9, s. 6.
Artykuły i recenzje (wybór):
[Art. nt. działalności Oficyny Poetów i Malarzy], „Głos Polski” (Buenos Aires) 1989 nr 26, s. 9.
[Rec.: M.E. Cybulska, Rozmowy ze Stanisławem Gliwą, Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1990], „Tydzień Polski” 1990 nr 24, s. 9.
Pośmiertna wystawa obrazów Danuty Romany Urbanowicz, „Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza” 1992 nr 134, s. 6.
Zabrakło odwagi, „Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza” 1997 nr 36, s. 6.
Sokopp bez patosu, „Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza” 1998 nr 253, s. 4.


Redakcja:
Lubkiewicz-Urbanowicz T., Dzitwa, oprac. M. Wazacz, Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1990.
Członkostwo:
Związek Pisarzy Polskich na Obczyźnie (1981)

Nagrody i odznaczenia:
Srebrny Krzyż Zasługi (1989)

Charakterystyka twórczości:
Debiutancki zbiór opowiadań Mieczysławy Wazacz wydany w Łodzi w 1967 roku i przychylnie przyjęty przez krytykę zatytułowany jest Chudy i Chuda. Zawiera 22 teksty charakteryzujące się luźną budową i prostym, precyzyjnym językiem. Autorka kreuje bohaterów w różnym wieku – są nimi dzieci, młodzież, ludzie dojrzali i starzy (wedle tego kryterium zdają się następować po sobie kolejne opowieści tomu). Wszyscy oni zostali uchwyceni w sytuacjach ‒ przynajmniej pozornie ‒ zwyczajnych i codziennych. Ci najmłodsi to przykład dwie siostry sadzące pestki wiśni i marzące o sadzie, który z nich wyrośnie (Pognała wołki…), czy też dziewczynka obserwująca obcego mężczyznę w ogrodzie i mylnie oceniająca jego intencje (Oknem wyleciał kot), a w opowiadaniu Gdybym miała rower sprzedająca zebrane przez siebie śliwki. Autorka stara się uchwycić perspektywę bohaterek (opowiadania te są zakorzenione w jej biograficznym doświadczeniu), ukazuje ich wrażliwość, wyobraźnię, ciekawość. Zarysowuje dziecięcy świat, w którym drobiazgi mają rangę wydarzeń wyjątkowych, zapadających w pamięć na całe życie. Dziewczynkom z opowiadań Wazacz rzeczywistość jawi się niezrozumiała, czy wręcz tajemnicza, poznaniu towarzyszy rozczarowanie. W utworze zatytułowanym Ludwika autorka prezentuje swoją „filozofię”, stojącą – jak się wydaje – za zawartością i kompozycją zbioru: „Każdy okres w życiu to jakaś niezwykła chwila, tylko raz zdarza się, że ma się kilka lat, kilkanaście, kilkadziesiąt. Są cztery okresy w życiu człowieka: do dziesięciu lat, do dziewiętnastu, do czterdziestu dziewięciu i powyżej pięćdziesięciu”. Inne opowiadania – ich tematyka pozostaje w głównej mierze pod znakiem Erosa – prezentują bohaterów kilkunastoletnich, młodych dorosłych, a także dojrzałych już ludzi. Czytamy o młodzieńczych fascynacjach przeciwną płcią (Jeździec, Piękna góralka, Chciałbym być muchą), ale przede wszystkim o skomplikowanych damsko-męskich relacjach, z różnych powodów skazanych na niepowodzenie (np. Pomarańcze, Piekło, niebo…, Test, Pocztówki, Dwoje na brzegu, Akwarium, Poszukiwanie miodu). Spotkanie, spacer, wspólny wyjazd stają się w tych utworach ramą do zarysowania miłosnej, czy może raczej (i znacznie częściej) quasi-miłosnej relacji. Protagonistki i protagoniści opowiadań ukazani są jako niespełnieni, samotni (samotni są też wiekowi bohaterowie opowiadań W oczekiwaniu na prom i Wiosenne rozmowy), zagubieni i rozczarowani. Zbiór Chudy i Chuda nie jest dokumentem czasu, ale niesie dyskretne realia codzienności. W dwóch opowiadaniach, Kamieniu i Mietku, pobrzmiewają echa wojny. W drugim z wymienionych ‒ występują też motywy autobiograficzne i emigracyjne; na tle pozostałych utworów zwraca ono uwagę pogłębionym portretem tytułowej postaci. Opowiadań tomu nie zamykają puenty, co zdaje się otwierać je na różne odczytania.
Kolejną książką Wazacz jest wydany w 1986 roku w londyńskiej Oficynie Poetów i Malarzy Czwarty wymiar. Składają się na nią opowiadania: Melania, Seans (ten utwór współtworzył też poprzedni zbiór, w tym ‒ przyjmuje nieco bardziej rozbudowaną formę), Czwarty wymiar i Magnetyzm oraz dramat, zatytułowany Książę i Nikczemnik. Utwory prozatorskie zbioru lokują się gatunkowo w obrębie fantastyki, ich fabuły inspiruje czwarty wymiar czasoprzestrzeni. Dla przykładu: pierwszy z nich jest opowieścią o Polce, która bardzo źle znosząc swoje „przeszczepienie” do Australii – „poczucie utraty teraźniejszości, zawieszenia w limbo, brak kontynuacji i przynależności do miejsca i czasu, stawało się coraz boleśniejsze” – na skutek wypadku i interwencji męża staje się, na wzór półbogów, owcą z ludzką głową. Także kolejne opowiadania oparte są na motywach zdarzeń, w których nakładają się na siebie różne okresy życia bohaterów, a jawa miesza się ze snem. Zamykający tomik dramat rozgrywa się w Anglii (tekst informuje też o czasie akcji: rok 1986). W groteskowej formie prezentując relację Polaka i Rosjanina, podejmuje on problematykę samotności, (nie)przystosowania, (narodowej) megalomanii oraz (e)migracji (wyraźnie zdaje się sugerować intertekstualne powiązania z Emigrantami Sławomira Mrożka).
Wrocław ocalałych, ostatnia jak dotąd publikacja Mieczysławy Wazacz (wydana w Rzeszowie przez Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza” w 2018 roku i wznowiona w roku 2024), jest wielowątkową opowieścią o jej dzieciństwie i wczesnej młodości spędzonych na ziemiach odzyskanych. Wspomnienia nie mają charakteru ciągłego, składają się z 19 tytułowanych części ‒ krótkich, plastycznych, starannie literacko opracowanych rozdziałów-obrazków, przywołujących różne „odsłony” wrocławskiego etapu życia Wazacz, wtedy jeszcze Kaut (w opowieściach pojawiają się też Rolantowice nieopodal Wrocławia, w których przez krótki okres mieszkała – na przykład rozdział Pogrobowiec, czyli głowa diabła odmalowuje incydent, jaki miał miejsce w Wielką Sobotę 1948 roku). Autorka opisuje ważne dla siebie miejsca i postacie, utrwala zdarzenia zarówno dramatyczne, a niekiedy wręcz tragiczne, jak i zabawne. Wspomina zatem m.in. dom, w którym do 1959 roku mieszkała z mamą i siostrą przy ul. Wyścigowej na wrocławskich Krzykach, otaczający go ogród i sąsiadów (czytelnik może znać niektóre fragmenty z debiutanckiego zbioru pisarki, pojawiają się one m.in. w rozdziałach Chudy i Chuda czy też Pętla siódemki), szkoły, do których uczęszczała, koleżanki, a także np. spotkanie po pięćdziesięciu latach od rozstania uczniów ze Szkoły Podstawowej TPD (w rozdziale Ołówkowe dzieci). Wazacz zwięźle prezentuje też dzieje rodziców oraz dziadków po kądzieli i po mieczu. W tej warstwie wspomnień najwięcej miejsca poświęca matce, której udało się ocalić z wojny siebie i córki. Zarysowuje obraz dzielnej, ambitnej, nietuzinkowej i „bardzo skomplikowanej osoby” oraz swojej z nią relacji. Pisze m.in.: „Doświadczenia wojenne nie zniszczyły wiary mamy w humanizm. Wyszła z holokaustu ze wzmocnioną wiarą w bezklasowość, no i oczywiście z wiarą w naszą, jej dzieci, świetlaną przyszłość. Ta wiara mamy w przyszłość była czymś bardzo zobowiązującym. Wiedziałam, że muszę podołać, że nie wolno jej zawieść. […]. Świetlana przyszłość była swojego rodzaju drogowskazem, przestrogą i groźbą jednocześnie”. Pisarka zamieściła też, przetłumaczony z jidysz, niewielki fragment wojennych wspomnień Zofii Kaut, dotyczący pobytu w niemieckim więzieniu we Lwowie oraz kilka jej listów z Jerozolimy, gdzie spędziła ostatni okres życia. Nakreśliła również zwięzły portret ojca, który „przeszedł przez […] życie jak meteor”. Wazacz – urodzonej jako pogrobowiec, obdarzonej jego imieniem – nie dane było poznać go osobiście. Losy ojca, w tym okoliczności jego śmierci („Miał 33 lata, kiedy został zamęczony w niemieckim lagrze”), córka odtwarza w oparciu o opowieści matki i archiwalne poszukiwania.
W charakterze post scriptum opowieści ocalającej od zapomnienia fragment dziejów rodziny, Wrocławia, słowem – historii Mieczysława Wazacz zamieściła swój wiersz Chagall z 1963 roku.

Bibliografia przedmiotowa [wybór]:
Monografie, artykuły, recenzje:
Dudziński B., Sprawy zwykłe też są ważne, „Odgłosy" 1968 nr 7, s. 6.
Rosner K., Niebezpieczeństwo banalności, „Nowe Książki" 1968 nr 14, s. 972-973.
Sakowiczowa J., „Chudy i Chuda”, „Głos Robotniczy" 1968 nr 35, s. 4.
Włodarczyk T., Posłowie: Dolny Śląsk ocalałych, w: M. Wazacz, Wrocław ocalałych, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Rzeszów 2024, s. 113-121.

Strony www:
Mieczysława Wazacz, https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=11116670
Mieczysława Wazacz, https://www.zppno.org/lista-czlonkow/mieczyslawa-wazacz-z-domu-kaut/
Kamienice: Dom ze stajniami, odc. 227, https://radioram.pl/articles/view/50774/Kamienice-Dom-ze-stajniami-odc-227
Piekarska M., Wrocław ołówkowych dzieci. Niezwykłe historie ocalałych z wojennej pożogi, https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,24219027,wroclaw-olowkowych-dzieci.html

Autorka hasła: Agata Paliwoda