Urodziła się 9 grudnia 1930 roku w Łomży, córka Aleksandra Świderskiego i Heleny z Rufińskich. Mieszkała z rodzicami na Podlasiu, gdzie jej ojciec pracował jako nadleśniczy w Hołodach koło Bielska Podlaskiego, od wiosny 1939 roku – po jego awansie na inspektora Białowieskiej Dyrekcji Lasów Państwowych ‒ w Białowieży. Stamtąd 11 lutego1940 roku wraz z rodzicami została wywieziona w głąb Związku Radzieckiego. Przebywała w obwodzie nowosybirskim w osadzie Oktiabrskij, przez pół roku chodziła tam do sowieckiej szkoły. Po tzw. amnestii, 10 października 1941 roku wyruszyła na południe, zatrzymała się w kirgiskim Uzgenie, a następnie w Uzbekistanie w Karkin-Batasz – „Dolinie Śmierci” w pobliżu Guzaru, gdzie jej mama pracowała w sierocińcu. W 1942 roku z armią generała Władysława Andersa opuściła ZSSR i przez Iran, Irak dotarła do Palestyny, gdzie spędziła blisko 5 lat. Uczyła się w polskiej szkole w Ain-Karem pod Jerozolimą. (Po wydostaniu się z Rosji – w odpowiedzi na rozporządzenie gen. Andersa ‒ złożyła sprawozdanie z pobytu na „nieludzkiej ziemi”, które znajduje się w zbiorach Instytutu Hoovera w Stanford ‒ wśród ok. 2300 wypracowań dzieci uwolnionych z zesłania i przeszło 10 000 relacji żołnierzy Armii Polskiej na Wschodzie. Rozpoczyna ono antologię „W czterdziestym nas matko na Sibir zesłali”. Polska a Rosja 1939-42, opracowaną przez Jana Tomasza Grossa i Irenę Grudzińską-Gross). W sierpniu 1947 roku przybyła do Wielkiej Brytanii, mieszkała 12 lat w tzw. osiedlach, obozach i hostelach przesiedleńczych, rozmieszczonych w różnych częściach wyspy, m.in.: w Stowell Park, Checkendon koło Reading i Foxley. W Stowell Park zdała w 1950 roku polską maturę. Dwa kolejne lata intensywnej nauki, ale też dorywczej pracy fizycznej zwieńczyło zdobycie matury angielskiej. W 1952 roku rozpoczęła studia historyczne na Uniwersytecie w Birmingham, które ukończyła (ze stopniem B.A.) w 1956 roku. Kolejne dwa lata studiowała na Oxfordzie i tam w 1958 roku obroniła pracę doktorską (napisaną pod kierunkiem profesora Borisa Unbegauna), poświęconą Stanisławowi Orzechowskiemu, którą wydano drukiem w 1960 roku – Stanisław Orzechowski (1513-1566). W 1961 roku rozpoczęła pracę w bibliotece British Museum (od 1973 roku British Library), w której do 1994 roku, kiedy to przeszła na emeryturę, prowadziła dział polski w sekcji slawistycznej tej placówki. Gromadziła bieżące druki polskie i emigracyjne spoza Anglii, uzupełniała braki, głównie z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Publikowała (po polsku i angielsku) artykuły oraz szkice historyczne dotyczące późnego średniowiecza, reformacji, a także relacji polsko-angielskich m.in. w londyńskich „Tekach Historycznych” i „Oxford Slavonic Review”. W pierwszej połowie lat 60. XX wieku rozpoczęła współpracę z londyńskimi „Wiadomościami” ‒ zadebiutowałą w 1964 roku esejem historycznym Wyspa króla Artura, zamieszczonym w numerze 51/52. Oprócz tego rodzaju publikacji oraz recenzji książek podpisywanych własnym nazwiskiem, drukowała tam też w latach 1969-1970 opowiadania pod pseudonimem Janina Kowalska. Ukazywały się w cyklach Kraj lat dziecinnych oraz Moje uniwersytety. Opowiadania te Świderska włączyła do Moich uniwersytetów (1971), pierwszego z jej dwóch utworów literackich, kolejny ‒ zatytułowany Pogranicze ‒ wydany został w 1980 roku. Oba były inspirowane autobiograficznymi doświadczeniami i obserwacjami z zsyłki, pobytu w Palestynie, a następnie Anglii. W roku 1972 zadebiutowała na łamach paryskiej „Kultury” (nr 7/8) opowiadaniem W mieście wesele. W piśmie tym, obok recenzji i utworów artystycznych, także jako Grażyna Nowak publikowała w latach 1973-1979 felietony z cyklu List z Londynu (łącznie ukazało się ich 15). Złożyły się na dowcipny, ale bardzo krytyczny obraz polskiej emigracji osiadłej w Londynie. Oprócz wymienionych już pism Świderska drukowała również w londyńskim „Dzienniku Polskim” i „Tygodniu”, a od lat dziewięćdziesiątych w „Zeszytach Historycznych”.
Zmarła 9 maja 2022 roku w Londynie.

Twórczość:
Moje uniwersytety [Janina Kowalska], Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1971; Hanna Świderska, Moje uniwersytety, wyd. II, Biblioteka „Frazy”, Rzeszów 2014.
Pogranicze [Janina Kowalska], Instytut Literacki, Paryż 1980; Hanna Świderska, Pogranicze, wyd. II, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Rzeszów 2018.
Moje wyroby, t.1,2, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Rzeszów 2023.

Antologie:
„W czterdziestym nas matko na Sibir zesłali”. Polska a Rosja 1939-42, wybór i oprac. J.T. Gross, I. Grudzińska-Gross, „Aneks”, Londyn 1983, s. 77-79.

Publikacje naukowe (wybór):
Stanisław Orzechowski (1513-1566), University of Oxford, Londyn 1960.
Kilka epizodów ze stosunków polsko-angielskich za panowania Władysława Jagiełły, „Teki Historyczne” 1956-57 t. 8, s. 75-80.
A polish follower of John Wyclif (Andrzej Gałka) in the fifteenth century, „University of Birmingham Historical Journal” 1957-58 nr 6, s. 88-92.
Z dziejów stosunków angielsko-krzyżackich, XIII-XIV w., „Teki Historyczne” 1959 t. 10, s. 103-116.
Mickiewicz’s unknown autograph in the British Museum, „The British Museum Quaterly” 1961 t. 36 nr 1-2, s. 6-8.
Jan Dantyszek, a Polish Diplomat in England in 1522, „Oxford Slavonic Papers” 1962 nr 10, s. 38-45.
Prince Adam Jerzy Czartoryski and the British Museum, „The British Museum Quarterly” 1964 t. 28, nr 1-2, s. 8-12.
The Old Polish Diets the Museum Collection of Official and Semi-official Publications, „The British Museum Quarterly” 1967 t. 31, s. 78-83.
Socinian Books with the Raków Imprint in the British Library, „The British Library Journal” 1982 t. 8, s. 206-217.
Polish Books, „The British Library Journal” 1986 t. 12, s. 102-108.
Slavonic and East European Collections: Three Polish Pamphlets on Pseudo-Messiah Sabbatai Sevi, „The British Library Journal” 1981nr 15, s. 212-216.
Independent publishing in Poland: an outline of its development to 1986, „Solanus” [Londyn] 1987 t. 1, s. 54-75.
Fortunes and misfortunes of Polish émigré publishing after 1945, „Solanus” [Londyn] 1991 t. 5, s. 84- 94.
Censorship and the Polish opposition press in London, „Solanus” [Londyn] 1993 t. 7, s. 3-16.

Członkostwo:
Polskie Towarzystwo Naukowe na Obczyźnie

Nagrody i odznaczenia:
Nagroda „Wiadomości” (1969)
Nagroda Fundacji im. Kościelskich (1970)
Nagroda Literacka Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie (2008)

Charakterystyka twórczości:
Hanna Świderska jest autorką dwóch utworów literackich inspirowanych osobistymi doświadczeniami i obserwacjami, wydanymi pod pseudonimem Janina Kowalska.
Pierwszy z nich ‒ beletryzowane wspomnienia opublikowane w 1971 roku w Londynie przez Polską Fundację Kulturalną ‒ nosi tytuł Moje uniwersytety (jako źródło inspiracji dla tytułu autorka wskazuje wspomnienia Maksyma Gorkiego). Utwór jest opowieścią o „tułaczym dzieciństwie” bohaterki i jednocześnie narratorki wraz z rodzicami wywiezionej w lutym 1940 roku w głąb Rosji, a następnie po tzw. amnestii przybyłej przez Iran, Irak, Jerozolimę do Anglii, gdzie, podobnie jak wielu innych rodaków, przystosowuje się do życia w nowym kraju, ale przede wszystkim – w dużym trudzie ‒ zdobywa wykształcenie. Książka, podzielona na dziewięć rozdziałów (w II wydaniu jest ich dziesięć) prezentuje następujące po sobie etapy biografii bohaterki, owe „uniwersytety” i „fakultety”, które złożyły się na jej życiową edukację. Pierwsze trzy części stanowią relację z zesłania. W rozdział trzeci autorka włączyła swój pamiętnik, utrwalający przeżycia na „nieludzkiej ziemi”. Diariusz zaczęła pisać 14 września 1942 roku w Teheranie, a poprzedziła komentarzem przygotowanym w 1969 roku. Część czwarta (w II wydaniu to rozdziały cztery i pięć) krótko zarysowuje przeżycia i obserwacje ze szlaku, który przemierzyła po opuszczeniu Rosji w drodze do Palestyny: Teheran ‒ Kermanszach – Bagdad (z pamiętnym dla autorki krótkim postojem w Damaszku, „bajecznym mieście”, gdzie przybyła pokracznie „wystrojona” w wielki mundur „odstawiając” Armię Polską na Wschodzie), piąta poświęcona jest pobytowi w Palestynie, trzy kolejne – życiu w Anglii. Ostatni zaś rozdział jest opowieścią o pierwszej po wojnie wizycie w Polsce (w 1971 roku) i bezowocnej próbie odnalezienia domu dzieciństwa, zakończonej „wbrew intencjom przyświecającym podróży, gorzką świadomością wyrwania i wykorzenienia, poczuciem obcości, by nie powiedzieć wręcz – wrogości w «świecie króla Ubu» […], w którym nieznośnie «woniajet Rossijej»” (T. Sucharski). Wspomnieniową książkę Świderska zamyka zdaniami, które jej opowieść problemowo i kompozycyjnie domykają: „Odjadę stąd po raz drugi, tyle że tym razem w przeciwnym kierunku: nie na wschód. Na zachód”. W drugim wydaniu Moich uniwersytetów (w którego przygotowaniu autorka uczestniczyła) zamieszczony jest jeszcze aneks złożony z 8 zdjęć Świderskiej oraz jej rodziny, niejako potwierdzający (i dopełniający) autobiograficzny charakter publikacji.
W zbiór polskich literackich obrazów „innego świata” Moje uniwersytety wnoszą nie tylko wartościowy materiał faktograficzny, ale też oryginalne połączenie dwóch, dalekich od martyrologizmu, perspektyw w jego prezentacji – nielicznego w naszej literaturze „widzenia bliskiego” dziecka (pamiętnik pisany był niemal „na gorąco” przez niespełna dwunastolatkę) i dojrzałej kobiety, wracającej do swoich przeżyć blisko trzydzieści lat później. Autorka rejestruje migawki z życia zesłańczego w tajdze, w złotodajnym rejonie Rosji ‒ zajęcia dorosłych (pracę mężczyzn w kopalni, kobiet przy karczowaniu lasu). Opisuje szkołę, w której szybko uczy się języka rosyjskiego i skutecznie opiera ideologicznej pierekowce, warunki klimatyczne i socjalne, relacje między wywiezionymi (spiecpieriesieliencami) i mieszkańcami krainy przez większość roku skutej lodem, przez krótki zaś okres – co także skrzętnie odnotowuje ‒ oszałamiającej bujnością wegetacji. Ukazuje też Syberię jako miejsce, gdzie, paradoksalnie, dało się żyć bez strachu, który towarzyszył Polakom przed wywózką. Zdystansowana narracja, pełne szczegółów opisy zwracają uwagę od pierwszych stron opowieści. Równie wartościowa jako świadectwo jest relacja o losach rodziny po opuszczeniu w październiku 1941 roku Oktiabrskiego posiołka ‒ o „poniewierce”, „drodze donikąd, z końca w koniec wielkiego Turkiestanu”‒ której ważne etapy stanowią m.in. przybycie do Uzgenu, rozstanie z ojcem, który dołączył do wojska, pobyt w sierocińcu w Karkin-Batasz w pobliżu Guzaru. Pojawiają się opisy ekstremalnie trudnych warunków bytowych, głodu, wyniszczających chorób i wszechobecnej śmierci. W obrazie zsyłki zwraca uwagę ‒ w dalszej części wspomnień jeszcze wyrazistsza ‒ wrażliwość bohaterki na urodę krajobrazu, otwartość na ludzi oraz ogromna ciekawość świata (penetruje wszelką dostępną przestrzeń, pochłania każdą osiągalną lekturę ‒ Trylogię i Krzyżaków, ale też m.in. książki Puszkina, Tołstoja, Turgieniewa ‒ łącznie z historią Uzbekistanu w marksistowsko-leninowskim ujęciu). Owa ciekawość przeradza się w fascynację kulturą Bliskiego Wschodu, kilkunastolatka samodzielnie odkrywa niejako jej palimpsestowość, co prowadzi ją do zainteresowania historią (czytamy np.: „Wszędzie coś łapie za oczy, czujesz przez skórę, że Historia na tym osiadła aż gęsto, chciałoby się posmakować i wyważyć w ręku”). W palestyńskiej części wspomnień pogłębieniu ulega także portretowanie ludzi, którymi otoczona jest bohaterka w Ain-Karem, zarówno miejscowych, jak i Polaków przybyłych tam „z pamięcią pełną Sybirokazachstanów”, w tym uczniów i nauczycieli polskiej szkoły. Świderska tworzy jej krytyczny obraz, pokazując jak nieudolnie próbuje – „górnolotnymi deklamacjami” i „boguojczyźnianą” retoryką ukształtować swoich podopiecznych „na godną przyszłość narodu, obywateli nowej wspaniałej Polski”. Swoje obserwacje zabarwia humorem, ironią, sarkazmem, które stanowią znamienne cechy jej stylu. Zyskuje on jeszcze na ostrości, wzbogaca o elementy groteski ‒ autorka wypracowuje bowiem, jak zauważali piszący o jej twórczości, zupełnie własną dykcję ‒ we wspomnieniach dotyczących pobytu w Anglii. Świderskiej udaje się opis życia obejmujący m.in. warunki zakwaterowania, kłopoty z aprowizacją, czy wręcz biedę i głód, trudności w opanowaniu języka, wysiłek łączenia pracy w fabrykach i na fermach z nauką (bardzo intensywną, zwieńczoną zdaniem angielskiej matury, a następnie ukończeniem studiów i planami dalszego rozwoju naukowego) umieścić na tle zarysowującym obraz „bolesnego procesu” przekuwania się „wojennych wędrowców” (nazywanych przez nią „Natchnieniem Świata” i „Sumieniem Narodów”) w emigrację.
Ten etap losów polskich wojennych rozbitków ‒ zasiedlających opuszczone przez żołnierzy obozy w Wielkiej Brytanii, tworzących małe osiedla oraz hostele, mimo poczucia tymczasowości bytowania powoli asymilujących się w nowym kraju, ale też pielęgnujących, lub tylko deklarujących nadzieje na powrót do Polski ‒ jest tematem Pogranicza. Powieść ta, określana też np. „zbiorem opowiadań”, „zbeletryzowaną monografią socjologiczną”, czy też „zbiorem reportaży scalonych wspólnym przedmiotem opisu” została wydana w 1980 roku w Paryżu przez Instytut Literacki. (Można uznać, że angielska część Moich uniwersytetów znajduje rozwinięcie, w artystycznie odmiennej formie, w Pograniczu). Opisywaną przez siebie społeczność – w utworze mamy do czynienia z bohaterem zbiorowym ‒ Świderska osadza na pograniczu angielsko-walijskim w fikcyjnym Crowley. Staje się to punktem wyjścia do charakterystyki tego miejsca, m.in. jego przeszłości: historii oraz legend, zabytków kultury materialnej i duchowej oraz przyrody. Bogactwo opisów wskazuje na duże zainteresowanie odkrywanym krajem, a pisząca w pełni demonstruje walory naukowe warsztatu historyka. Kreacja świata przedstawionego obejmuje także tubylców, nielicznych wprawdzie, ale zaprezentowanych na społeczno-obyczajowym tle. Opowieść ‒ w której autorka pozostaje wierna wypracowanemu już w Moich uniwersytetach zdystansowanemu, satyryczno-groteskowemu spojrzeniu na prezentowaną rzeczywistość, doskonali zaś gawędowy styl wypowiedzi ‒ ujęta jest w ramy rocznego cyklu. Cztery części utworu noszą tytuły pór roku, od Jesieni poczynając, co stanowi nawiązanie do Chłopów Reymonta; w tekście odnaleźć można też odniesienia do Pana Tadeusz. Pozwala to odmalować pogranicze (nazywane „Marchią”) w pełnej krasie przeobrażającej się natury i przede wszystkim pokazać „rok polski” w osiedlu. Realistycznie, z socjologicznym zacięciem ukazuje więc Świderska życie typowej w swoim zakresie, zróżnicowanej społeczne i wiekowo grupy, którą tworzą 124 rodziny. Bohaterowie powieści, a jest ich kilkudziesięciu, są wyraziście zarysowani, zapadający w pamięć. Bogdan Czaykowski znający z autopsji „życie hostelowe”, w recenzji Pogranicza pisał z entuzjazmem: „Wypisz, wymaluj, a tak właśnie było i takie były te małe polskie społeczności”. Pisarka ukazuje m.in. podział ról, wewnętrzne hierarchie i organizacje, które tworzyli Polacy (od Żywych Róż Pań poczynając, poprzez świeckie np. Koło Rodzicielskie, aż po zrzeszającą młodzież Szarą Brać Zuchowo-Harcerską), relacje międzyludzkie, w tym rodzinne i sąsiedzkie konflikty (błahe i poważniejsze m.in. na tle różnic obyczajowych czy odmiennych poglądów politycznych – w grupie znaleźli się bowiem działacze różnych stronnictw politycznych), a także częstą w polskim „rezerwacie” zazdrość, zawiść, chęć wywyższania się ponad innych, hipokryzję, ale też zwyczaje, modę, upodobania kulinarne. Opisuje zajęcia (głównie kobiet) w osiedlu i pracę zarobkową poza nim, a przy tej okazji też międzykulturowe kontakty ‒ z powodu m.in. braku znajomości języka angielskiego dla większości jednak powierzchowne, a także odpoczynek – m.in. celebrowanie świąt kościelnych i uroczystości patriotycznych (czytamy m.in.: „ciągle są jakieś akademie. Od początku roku idą po kolei: imieniny Marszałka, Trzeci Maj, koniec roku szkolnego, Cud nad Wisłą, Chrystusa Króla, 11 Listopad i jasełka, i do tego dorywcze rocznice różnych nieszczęść i zgonów”). Sporo uwagi narratorka poświęca zobrazowaniu roli Kościoła (a właściwie księdza, który jawi się jedną z ważniejszych postaci utworu) w życiu osiedla, jego konsolidującego wspólnotę oddziaływania. Przy czym autorka „prawie na każdej stronie powieści obnaża płytkie traktowanie religii przez emigrantów i fasadowość ich patriotyzmu” (K. Adamczyk). Podobnie ważnym w utworze motywem jest wychowywanie i kształcenia dzieci przez Polaków, przenikanie młodych w społeczność kraju osiedlenia. W końcowej części powieści zamierzonej – co expresis verbis zostaje wyrażone w jej epilogu ‒ jako utrwalenie wycinka wielowarstwowego procesu historycznego „oswajania się Słowian z obcym światem” pojawia się wątek (dopełniający znacząco obraz „wysuwania macek ku ludom Pogranicza”) zasiedlania osiedla przez nowych „barbarzyńców”: krajowy lumpenproletariat. Autorka pokazuje, jak na jego tle Polacy – dotąd swą innością niepokojący, a niekiedy nawet bulwersujący tubylców i z rzadka tylko zdolni przezwyciężać ich dystans – zyskują przychylność i akceptację. Stworzony przez Hannę Świderską obraz ważnego, „pionierskiego” etapu losów polskiej emigracji powojennej na Wyspach przenika – i w tym także upatruje się istotny walor Pogranicza ‒ zarówno pełne zrozumienia ciepło, jak i ostry osąd, rozbijający narodowe i emigracyjne mity.

Bibliografia przedmiotowa [wybór]:
Archiwa, słowniki:
Archiwum prywatne Jana Wolskiego.
Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu – AIL KOR Red. H. Świderska, teka 810.
Hasło: Kowalska Janina, w: Mały słownik pisarzy polskich na obczyźnie 1939-1980, red. B. Klimaszewski, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1993, s. 183.
Hasło: Świderska Hanna Maria, w: Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii, t. 5, red. K. Dopierała, Oficyna Wydawnicza Kucharski, Toruń 2005, s. 91-92.
Hasło: Świderska Hanna Maria, w: Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, t. 8, red. J. Czachowska i A. Szałagan, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne Spółka Akcyjna, Warszawa 2003, s. 267.
Monografie, artykuły, recenzje:
Adamczyk K., Janina Kowalska (Hanna Świderska) – jak daleko od kanonu literatury emigracyjnej? w: Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork. Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej III: Wybitne postaci kobiece, red. A. Janicka, E. Rogalewska, V. Wejs-Milewska, Instytut Pamięci Narodowej, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok – Warszawa 2021, s. 519-529.
Czaykowski B., Wypisz, wymaluj. Pionierskie początki emigracji w Anglii, „Kultura” [Paryż] 1982 nr 9, s. 140-148.
Danilewicz Zielińska M., Myśli o „Pograniczu” Janiny Kowalskiej, „Kultura” [Paryż] 1981 nr 1-2, s. 181-185.
Danilewicz Zielińska M., Szkice o literaturze emigracyjnej półwiecza 1939-1989, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 1999, s. 284-285.
Fijuth-Dudek A., „List z Londynu” Grażyny Nowak jako krytyczny obraz polskiej emigracji powojennej w Londynie, w: Z dziejów emigracji polskiej XX wieku, red. M. Kruszyński, A. Fijuth-Dudek, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, Siedlce 2023, s. 121-141.
Gębala S., Przeciw stereotypowi martyrologicznemu, „Zdanie” 1982 nr 7-8, s. 59-61.
Katz J., W dwie strony, „Kultura” (Paryż) 1972 nr 4, s. 148-151.
Łobodowski J., Studia jeszcze nie zakończone, „Wiadomości” [Londyn] 1972 nr 12, s. 1.
Mazowski K., „Pogranicze”, „Słowo Powszechne” 1981 nr 222, s. 4.
Orion, O nierówności orderowej i o figlarnej Grażynce, „Tydzień Polski” [Londyn] 1973 nr 34 (203), s. 47.
Pasterska J., Nie ma domu. O literackim micie powrotu w „Moich uniwersytetach” Janiny Kowalskiej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Filologiczna” 2012 z. 72, s. 91-101.
Pasterska J., Soplicowo pod angielskim niebem, czyli obraz emigrantów polskich w powieści „Pogranicze” Janiny Kowalskiej, w: Stolice i prowincje kultury, red. J. Brzozowski, M. Skrzypczak, M. Stanisz, IBL, Warszawa 2012, 457-475.
Pokryszka-Prażmo, Hanna Świderska, „Moje uniwersytety”, Stowarzyszenie Literacko-Artystyczne „Fraza”, Rzeszów 2014, ss. 253, „Studia Polonijne” 2017 t. 38, s. 208-210.
Redaktor [J. Giedroyc], Odpowiedzi Redakcji, „Kultura” 1973 nr 7-8, s. 239-240.
Siewierski H., Tułacze dzieci, w: tenże, Spotkanie narodów, Instytut Literacki, Paryż 1984, s. 114, 122.
Siomkajło A., Sumienie pisarza, „Pamiętnik Literacki” [Londyn] 2009 t .37, s. 9-16.
Sucharski T., Janiny Kowalskiej „uniwersytety” na „pograniczach”, w: Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork. Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej III: Wybitne postaci kobiece, red. A. Janicka, E. Rogalewska, V. Wejs-Milewska, Instytut Pamięci Narodowej, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok – Warszawa 2021, s. 531-549.
Surynowa-Wyczółkowska J., Książka inna, książka nowa, „Tydzień Polski” [Londyn] 1971 nr 5, s. 5.

Strony www:
https://kulturaparyska.com/pl/people/show/hanna-swiderska/biography
Biogram: Dr Hanna Świderska w: Wybór członków Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, s. 97, http://www.ptno.org/wp-content/uploads/2013/06/III-Wybor_czlonkow_PTNO_1.pdf

Autorka hasła: Agata Paliwoda